Na ełckim osiedlu Konieczki, przy Szkole Podstawowej nr 9, działa miejsce które łączy zabawę z nauką przez doświadczanie. Montessoriański Ogród Sensoryczny to ogrodzony park z dziewięcioma strefami zaprojektowanymi tak, by rozbudzać wszystkie zmysły – od wzroku i słuchu po dotyk i węch. Co ważne, choć powstał przy przedszkolu, jest ogólnodostępny dla wszystkich mieszkańców i turystów.

Koncepcja ogrodu opiera się na pedagogice Marii Montessori, włoskiej lekarki która na przełomie XIX i XX wieku stworzyła system edukacji przez samodzielne odkrywanie świata. W praktyce oznacza to, że dzieci (i dorośli też) uczą się tu nie z książek, tylko przez bezpośredni kontakt z przedmiotami i zjawiskami.

Dziewięć stref do odkrywania zmysłami

Ogród podzielono na wyraźnie wyodrębnione obszary. Każdy z nich rozwija inne umiejętności i angażuje inne zmysły.

Strefa gier podwórkowych przywraca do życia zabawy znane z przedszkolnych i szkolnych przerw. Na wielkoformatowych planszach wbudowanych w nawierzchnię można grać w twistera, chińczyka, klasyczną grę w klasy czy labirynt. Jest też plansza do zabawy literkami. Wszystko w skali która zmusza do ruchu – żeby grać, trzeba po prostu biegać.

W strefie sprawnościowej czeka drabinka, zestaw do ćwiczeń, siatka wspinaczkowa, ruchomy pomost i labirynt. To miejsce dla tych którzy mają energię do spalenia i lubią fizyczne wyzwania. Urządzenia wymagają koordynacji ruchowej i zmuszają do myślenia jak pokonać przeszkodę.

Strefa gier sportowych oferuje coś dla spokojniejszych temperamentów – stoły do tenisa stołowego, szachy na świeżym powietrzu i piłkarzyki. Można tu spędzić pół godziny na pojedynku albo zorganizować mały turniej.

Dźwięki, fizyka i optyka w praktyce

Najbardziej charakterystyczna jest chyba strefa akustyczna. Zgromadzono tu bębny różnej wielkości, szumiące rury, dzwonki, cymbałki i tak zwany głuchy telefon. Dzieci mogą eksperymentować z dźwiękiem, rytmem, głośnością. Nie każdy wie że takie zabawy rozwijają nie tylko słuch, ale też poczucie rytmu i zdolności matematyczne – rytm to w gruncie rzeczy wzorce i powtarzalność.

W strefie urządzeń magnetycznych można poznać podstawowe prawa fizyki bez podręcznika. Kołyska Newtona pokazuje zasadę zachowania pędu, koło młyńskie „chomik” демонструje przekładnie, kalejdoskop gigant bawi światłem i odbiciami, a figury Lissajous ukazują fale i drgania. Jest też ścianka przytulanka i dwa zwierciadła do zabaw z odbiciami.

Wartość całej inwestycji przekroczyła 1,58 miliona złotych, z czego ponad milion pochodził z dofinansowania w ramach programu INTERREG Litwa-Polska. Projekt nosił nazwę „Transgraniczna społeczność zrozumienia” i powstał we współpracy z partnerskim miastem Alytus na Litwie.

Strefa optyczna skupia się na bodźcach wzrokowych – kolorach, kształtach, iluzjach optycznych. Strefa praktycznego działania to miejsce gdzie można brudzić sobie ręce – znajduje się tu ekologiczny ogródek oraz obszar do zabaw w piasku. Dzieci uczą się tu jak rosną rośliny, co potrzebują do życia, jak wygląda praca w ogrodzie.

Relaks między zabawami

Ostatnia, dziewiąta strefa to obszar relaksu i zapachu. Posadzono tu rośliny o intensywnych zapachach, są miejsca do siedzenia i odpoczynku. Po aktywnych zabawach w pozostałych częściach ogrodu można tu po prostu usiąść i złapać oddech.

Cały teren wyposażono w oświetlenie i monitoring. Postawiono też murki oporowe, zegar słoneczny i drewniany domek. Nasadzono zieleń, założono rabaty, zagospodarowano trawniki. Ogród jest ogrodzony z furtką i specjalną kratą stop-dog.

Dla kogo jest ten ogród

Choć nazwa sugeruje że to miejsce dla najmłodszych, w praktyce sprawdzi się szerzej. Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym to oczywiście główna grupa – dla nich zaprojektowano większość atrakcji. Ale rodzice z niemowlakami też znajdą tu spokojne miejsce na spacer, a starsze dzieci chętnie przyjdą pograć w ping-ponga czy szachy.

Ogród działa dobrze jako cel rodzinnego popołudniowego wyjścia. Nie jest to atrakcja na całe popołudnie – godzina, może półtorej wystarczy żeby obejrzeć wszystkie strefy i wypróbować większość urządzeń. Ale można tu wrócić wielokrotnie, zwłaszcza że wstęp jest bezpłatny.

Praktyczne informacje o wizycie

Lokalizacja: Osiedle Konieczki, przy Szkole Podstawowej nr 9 i Miejskim Przedszkolu „Słoneczna Ósemka” w Ełku. To stosunkowo nowe osiedle mieszkaniowe, łatwo dojechać samochodem. Można też dojść pieszo z centrum miasta – to około 20-25 minut marszu.

Wstęp: Bezpłatny. Ogród jest ogólnodostępny dla wszystkich mieszkańców i turystów.

Godziny otwarcia: Jako przestrzeń publiczna ogród jest dostępny codziennie. W godzinach przedpołudniowych mogą korzystać z niego dzieci z przedszkola i szkoły, ale po lekcjach i w weekendy jest otwarty dla wszystkich.

Ile czasu przeznaczyć: Od godziny do półtorej. Jeśli dzieci są młodsze i chcą dokładnie przetestować każdą strefę, może to zająć dwie godziny.

Co zabrać: W letnie dni warto mieć wodę i coś do picia – słońce potrafi mocno grzać, a aktywna zabawa w strefie sprawnościowej czy gier podwórkowych bywa męcząca. Jeśli planujecie korzystać ze strefy praktycznego działania z piaskiem, przydadzą się zapasowe ubrania dla dzieci.

Dojazd: Samochodem najłatwiej – w okolicy można zaparkować. Komunikacją miejską trzeba sprawdzić aktualne połączenia do osiedla Konieczki. Z centrum miasta można też dojść pieszo – to przyjemny spacer przez dzielnice mieszkaniowe Ełku.

Ogród został oficjalnie otwarty 2 czerwca 2022 roku podczas festynu z udziałem dzieci z ełckich przedszkoli i gości z litewskiego miasta Alytus. Była wata cukrowa, dmuchańce, malowanie twarzy i występy artystyczne.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy

Skoro jesteście już na osiedlu Konieczki, warto połączyć wizytę w ogrodzie z innymi atrakcjami Ełku. W centrum miasta znajduje się Park Mikołaja Kopernika z nowoczesnym placem zabaw – kolejne dobre miejsce dla rodzin z dziećmi. Ełk słynie też z położenia nad jeziorami – można wybrać się na spacer bulwarami nad Jeziorem Ełckim albo wypożyczyć kajaki.

Montessoriański Ogród Sensoryczny to przykład jak miasto może inwestować w przestrzeń publiczną z myślą o najmłodszych mieszkańcach i gościach. Nie jest to gigantyczna atrakcja która zajmie cały dzień, ale sprawdzi się jako element dłuższego pobytu w Ełku lub przyjemny przystanek podczas podróży po Mazurach. A dla lokalnych rodzin to po prostu fajne miejsce na popołudniową zabawę na świeżym powietrzu.